درمان بیماری آلزایمر

درمان قطعی برای بیماری آلزایمر وجود ندارد، زیرا موقعی که بیمار دچار بیماری شده است، سلولهای مغز او از بین رفته است و نمی توان سلولها را جایگزین نمود. بنابراین قبل از پیدایش بیماری، باید اقدامات پیشگیری را انجام داد.

داروهایی که امروزه برای بیماری آلزایمر در دسترس میباشد دو دسته اند. این داروها علائم بیماری را کم می کند تا بیمار بتواند به زندگی خود ادامه دهد و تا حدی کیفیت زندگی او بهتر گردد. این داروها اثر متفاوت دارند و به بیماران مبتلا به آلزایمر متوسط تا شدید تجویز می گردند.

۱- داروی اول به نام استیل کولین استراز می باشد که به نظر می رسد تخریب ماده شیمیایی مغز به نام استیل کولین را آهسته تر می کند. استیل کولین در یادگیری وحافظه مؤثر است.
۲- دسته دوم داروهایی هستند که به نظر می رسد فعالیت غیر طبیعی گلوتامیت مغز را تنظیم می کنند. گلوتامیت ماده شیمیایی است که در حافظه و یادگیری اهمیت دارد.

اثر داروهای ضد التهابی (NAD)

بر طبق مطالعات آینده نگر محققین دریافته اند که مصرف این داروها و داروهای ضد التهابی مانند آسپرین یا ایبوپروفن یا هر دو در کاهش ابتلا به بیماری آلزایمر مؤثر است. کانابیس مؤثرترین و بهترین دارویی است که مستقیماً در کاهش بیماری آلزایمر اثر می کند.

آیا مکمل های ویتامینی مخصوصاً ویتامین E از پیشرفت بیماری آلزایمر پیشگیری می کند؟
مطالعات اخیر نشان داده است مصرف مقدار زیادی ویتامین E (آنتی اکسیدان)موجـب می شود پیشرفت بیماری افرادی که دچار بیماری آلزایمر خفیف و متوسط هستند، آهسته تر گردد، به طوری که بیمار می تواند کارهای روزانه خود را خود انجام دهد و دیگر به افراد دیگر وابسته نباشد.

همچنین طبق مطالعات انجام شده، زمانی که فردی به بیماری آلزایمر مبتلا می شود، بدن وی دچار کمبود ویتامین می گردد و باید مقادیر زیادی غذا مصرف کند تا دچار کمبود ویتامین نگردد، ولی بیمار معمولا غذای زیادی نمی خورد، بنابراین مصرف ویتامینهایی مانند ویتامین C B12 برای سلامت او کمک کننده است.

آیا مصرف روغن ماهی از بیماری آلزایمر پیشگیری می کند؟

در بیماری آلزایمر، مغز دچار چین و چروک می شود و در نهایت کوچک می گردد. همچنین در دوران سالمندی، حجم مغز کم می شود. محققین دریافته اند که مصرف روغن ماهی که سرشار از اسیدهای چرب امگا۳ میباشد، به میزان دو بار در هفته ممکن است از بیماری آلزایمر جلوگیری نماید و همچنین سالمندی را به تعویق اندازد. به نظر محققین، مصرف امگا۳ کمک می کند که سلولهای عصبی مغز با یکدیگر رابطه بیشتری برقرار کنند.

محققین دریافته اند بانوانی که اسیدهای چرب امگا ۳ مصرف کرده اند، مغز آنها در حدود سانتیمتر بزرگتر شده است. همچنین گروهی که اسیدهای چرب امگا ۳ مصرف کرده اند، حجم هیپوکامپوس آنها ۲/۷ درصد بیشتر بوده است. هیپوکامپوس محل به خاطر سپردن حافظه است. بهتـرین منشـأ غـذایی اسیدهای چرب امگا ، روغـن ماهی است، زیرا بدن نمی تواند این اسید چرب بسازد بـا مصـرف ماهی می توان امگا ۳ مورد نیاز بدن تأمین نمود.

مصرف مکمل غذایی روغن ماهی، علاوه بر این که از آلزایمر پیشگیری می نماید، مانع از سکته قلبی و مرگ ناگهانی نیز می شود. روغن ماهی از چند طریق مانع سکته قلبی می شود، ابتدا این که چربی خون را کاهش می دهد، و دیگر، امکان انعقاد خون را در عروق کم می کند، در نهایت و از توقف ریتم قلب(۱) که بسیار خطرناک است، جلوگیری می کند.

تحقیقات بیماری آلزایمر در ایران

مطالعات و تحقیقات متعددی در مورد آلزایمر در مجامع علمی و دانشگاههای ایران انجام گرفته است، ولی به علت کثرت آنها، برخی از مهمترین مطالعات دراین جا ذکر می گردد:
ه مطالعه ای توسط دکتر فروزان و همکاران در سال ۲۰۰۸ انجام گرفته است. این مطالعه نشان داده است که رابطه ای بین بالا بودن فشار خون و خطر ابتلا به بیماری آلزایمر وجوددارد.

ه مطالعه ای توسط دکتر آخوندزاده در دانشگاه علوم پزشکی تهران (بیمارستان روزبه) انجام گرفته و اثرات داروهای گیاهی در درمان بیماری آلزایمر گزارش شده است.

ه تحقیقی توسط دکتر رایگانی و همکاران انجام گرفته و اهمیت محل جغرافیایی و نژاد در مطالعه ژنتیک گزارش شده است.

ه پژوهشی توسط دکتر گوزال پور و همکاران در مرکز تحقیقات ژنتیک در سال ۲۰۱۰ انجام گرفته و نشان داده شده است افرادی که دارای ژن E4 all هستند، در مقایسه با کسانی که این ژن را ندارند، ۶ برابر امکان بیشتری برای ابتلا به بیماری آلزایمر دارند.

ه مطالعه ای توسط دکتر نواب و همکاران در سال ۲۰۱۳ در مورد ناآگاهی خانواده و با پرستار بیمار مبتلا به آلزایمر، انجام گرفته است که نشان داده است آموزش و آشنا کردن خانواده و پرستار بیمار مبتلا به آلزایمر، نه فقط در پرستاری از او کمک مؤثری می کند، بلکه از اثرات مخربی که ممکن است بیمار بر آنها (خانواده و پرستار) بگذارد، نیز پیشگیری می کند.

نتیجه: چطور خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را کاهش دهید

سیگار نکشید.

وزن بدن خود را ثابت نگاه دارید.

رژیم متعادل غذایی داشته باشید و مقادیر زیادی میوه جات و سبزیجات مصرف کنید.

مغز خود را همیشه فعال نگاه دارید. فعالیت بدنی داشته باشید و ورزش کنید.

خواب کافی و آرام داشته باشید.

اگر دچار بیماریهای مزمن مانند بیماری دیابت هستید، به طور دقیق به درمان آن بپردازید.

میزان کلسترول خون را در حد طبیعی نگاه دارید.

فشار خون خود را پیوسته کنترل نمایید و سعی کنید آن را متعادل نگاه دارید.

زوال تواناییهای شناختی و هوشی(۱) (دمانس یا زوال عقل)

زوال عقل (دمانس) یعنی از دست دادن فعالیت و کار معمول مغز مانند فکر کردن، حافظه، دلیل و برهان و اصطلاحی است که به افرادی گفته می شود که توانایی مغز آنها آن قدر کاهش یافته است که نمی توانند زندگی روزانه خود را انجام دهند. بیماری آلزایمر شایع ترین نوع دمانس عقل است. (۶۰ تا ۸۰ درصد موارد زوال عقل ناشی از آلزایمر می باشد) بعد از بیماری آلزایمر، سکته مغزی دومین بیماری است که ممکن است باعث زوال عقل شود. زوال عقل ممکن است در نتیجه مصرف مواد اعتیادآور، الکل و داروها یا کمبود ویتامین نیز ایجاد شود. به غلط تصور می کنند سالمندی باعث زوال عقل می شود.

زوال تواناییهای شناختی و هوشی یکی از مسائل بسیار مهم بهداشتی و اجتماعی سالمندان هر جامعه است. شیوع این بیماری موجب می شود که بار بسیار سنگینی به هزینه های خانواده و همچنین بهداشت هر کشور وارد شود. در حال حاضر در کشورهای پیشرفته، این گروه از افراد رو به افزایش هستند. گرچه آمار دقیق از مبتلایان به این بیماری در ایران در دسترس نیست، ولی طبق گزارشهای منتشر شده، تعداد مبتلایان به زوال تواناییهای شناختی و هوشی در سال ۲۰۰۹ بالغ بر ۲۰۰/۰۰۰ نفر بوده است. اگر تصور کنیم که هزینه سالیانه هر نفر ۵۰/۰۰۰ تومان میباشد، هزینه سالیانه این افراد، بالغ بر ده هزار میلیون تومان خواهد بود.

غیر از افزایش طول عمر، افزایش شیوع عوامل مساعد کننده، مانند بالا بودن فشار خون، بیماری دیابت، افزایش چربی خون چانی و همچنین تغییرات شیوه زندگی در ایران (بالا رفتن کالری دریافتی با غذاهای تهیه شده در خارج از منزل، سوار شدن در اتومبیل و کمی فعالیت و تحرک) باعث شده است، بیماریهایی که منجر به زوال تواناییهای شناختی وهوشی می شود، مانند سکته شکل ۱۸۰: زوال توانایی های شناختی و مغزی، افزایش یابد. برای پیشگیری از این پدیده که موجب مشکلات زیادی برای خانواده ها و جامعه ایرانی شده است،

باید سه اقدام مهم انجام شود:

۱-آگاه کردن مردم

۲- پیشگیری اولیه

۳- آگاه شدن افرادی که در سیستم درمانی کشور فعالیت دارند و تصمیم گیری می کنند
آگاه کردن و آشنا نمودن مردم از شیوع و اهمیت ابتلای افراد سالمند به زوال تواناییهای شناختی و هوشی و این که با افزایش سن، امکان ابتلا به این بیماری افزایش می یابد، کمک بسیار باارزشی در جهت پیشگیری از این بیماری خواهد بود. همان طوری که پیشگیریهای اولیه در سیستم سلامتی در کم کردن بیماریهای عفونی مؤثر بوده است، پیشگیری اولیه در مورد بیماریهای غیرواگیر، مخصوصاً زوال توانایی شناختی و هوشی نیز می تواند مؤثر باشد. آگاه کردن مردم با بیماریهای زوال توانایی شناختی و هوشی به وسیله نشریات نیز بسیار کمک کننده است.